'Naast me Hans Sleutelaar': over de humor van Cornelis Bastiaan Vaandrager

'Naast me Hans Sleutelaar': over de humor van Cornelis Bastiaan Vaandrager


 

Ik ben een groot liefhebber van het werk van Cornelis Bastiaan Vaandrager.

Zijn oneliners, zijn humor, zijn observaties - indachtig de door hem gehuldigde principes van de Nieuwe Stijl: 

"Schrijf uw bevindingen
zo nauwkeurig mogelijk op."

Op de veiling met Cremeriana, in 2013, kocht ik een aantal items die betrekking hebben op de periode dat de heren Cremer, Sleutelaar en Vaandrager op Ibiza vertoefden. Cremer woonde er, van 1960 tot 1963, en schreef er Ik Jan Cremer, het boek waarmee hij de literaire positie van Vaandrager - die de beoogde editor van Ik Jan Cremer was, maar de boel hopeloos liet versloffen - zou verpletteren. 

Ik kocht op de veiling onder meer deze foto.

 

 

Op de achterkant stond dit.

 

 

Wat een merkwaardige opmerking, bedacht ik me. Alsof Cremer niet zou weten wie van de twee heren Vaandrager of Sleutelaar zou zijn.

Maar toen herinnerde ik me het gedicht van Vaandrager, en de humor viel op zijn plek.

 

 

Vraagt blijft: zou ook Jenny Kooiman, Vaandragers vriendin begin jaren zestig, niet weten wie Hans Sleutelaar was? 

Lijkt me sterk.

Ik vind het een ontroerende foto: Vaandrager zat in een flow op dat moment, publiceerde gedichten, had Leve Joop Massaker uitgebracht en was in Rotterdam een bekende verschijning. Gard Sivik liep als een trein (met oa de eerste prozapublicaties van Cremer en Wolkers) en Zero/Nul was op haar hoogtepunt. 

Kijk hem daar staan, onze Cor, naast de 'directeur', Hans Sleutelaar, de man die hij al zijn teksten als eerste liet lezen: als die er niks aan vond, dan was het ook niks.

Jenny Kooiman zou later getuige zijn van de geboorte van Vaandrager's bekendste dichtregels, twee zinnen die alle Vaandrager humor in zich dragen.

'De kroketten in het restaurant/ zijn aan de kleine kant’

Vaandrager was in 1963 met Jenny en (opnieuw) Hans Sleutelaar in Madurodam. Volgens de overlevering gebeurde dit:

Jenny: ‘We zitten aan het eind van de middag in het restaurant van Madurodam met een paar biertjes en willen wat eten. We bestellen kroketten. Als die arriveren zegt Cor: "Verdomme, die zijn klein!" Even later schrijft hij ter plekke twee dichtregels op.’

 

 

Hoogtepunt in Vaandrager's oeuvre is de bundel 'Gedichten' uit 1967. Zoals ik al memoreerde in een gesprek met Toine Donk in NRC Handelsblad: "Het omslag met de kroketten is briljant. Het eten is heel zakelijk neergelegd. Er ligt geen blaadje verkeerd. Het idee om dat zo te eten is absurd, een abstract schilderij dat is uitgebeend van emotie. De omslag heeft niets met esthetica te maken, het is zo godvergeten lelijk."

Vaandrager humor.

En dan dit gedicht.

 

Nederlandse spoorwegen

Tanja, je kunt kiezen:
9.28
39
55
10.09
30
39
11.09
11.43
Doe Amsterdam de groeten
en geen gesodemieter.
 

Volstrekt uniek in de Nederlandse poëzie.

Naast me Hans Sleutelaar...

Ik zal eens om opheldering vragen bij Jan Cremer.

Gepost op: 2015-08-09 in: boeken

Recente posts

OvG @Twitter

Featured posts